Tapuda Gerçek Değer Dönemi: MEVA Sistemi ile Türkiye Genelinde Denetim Başladı

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele amacıyla başlattığı yeni uygulama kapsamında tapu işlemlerinde önemli bir adım attı. Geliştirilen Mekansal Veri Analiz (MEVA) Sistemi ile Türkiye genelinde 16 binden fazla taşınmaz mercek altına alındı. Bu kapsamda, tapuda beyan edilen değer ile piyasa değeri arasında fark tespit edilen 9 bin 150 kişiden açıklama talep edildi. Söz konusu uygulamanın temel hedefi, gayrimenkul işlemlerinin gerçek değerler üzerinden gerçekleştirilmesini sağlamak ve vergisel kayıpların önüne geçmek.

MEVA Sistemi ile Kapsamlı İnceleme Yapılıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından geliştirilen ve coğrafi bilgi sistemlerine dayanan MEVA uygulaması, taşınmazlara ilişkin beyanname, bildirim, yoklama, tapu ve kadastro verileri, ikametgah belgeleri, banka kredi bilgileri, gayrimenkul ilanları ve değerleme raporları gibi birçok veriyi bünyesinde barındırıyor. Bu veriler hem harita üzerinden görsel olarak hem de algoritmalarla analiz edilerek, taşınmazların gerçek alım-satım ve kira bedelleri tespit edilebiliyor.

Defterdarlıklar Üzerinden Denetim Süreci Yürütülüyor

Uygulama kısa süre önce 81 ildeki defterdarlıklarda kullanılmaya başlandı. Özel olarak oluşturulan ekipler aracılığıyla, son 2 ila 3 ay içinde yapılan alım satım işlemleri analiz edilerek, tapuda gösterilen bedeller ile piyasa değerleri karşılaştırılıyor. Gerçek değerinden düşük gösterildiği belirlenen işlemler için hem alıcılardan hem de satıcılardan resmi açıklama talep ediliyor. Açıklamaların yeterli bulunmaması veya harçların gönüllü olarak tamamlanmaması durumunda ise vergi incelemesi başlatılıyor.

Pişmanlıkla Harç Ödeme İmkanı Sunuluyor

Bu süreçte, açıklama talep edilen mükellefler pişmanlık hükümlerinden faydalanarak cezasız şekilde eksik ödenmiş harçları yatırabiliyor. Ancak gönüllü uyum göstermeyen kişiler hakkında yüzde 25 oranında vergi ziyaı cezası uygulanmak üzere inceleme süreci başlatılıyor.

5,9 Milyar Liralık Harç Matrahı Artışı Sağlandı

Bu yılın başından itibaren yürütülen analizler sonucu, 16 bini aşkın taşınmazda değer farkı tespit edildi. Açıklama istenen 9 bin 150 kişiden 2 bin 475’i, gönüllü uyum sağlayarak toplamda 5,9 milyar liralık değer artışı bildirdi. Bu artış üzerinden hesaplanan 113,9 milyon liralık tapu harcı ise cezasız şekilde tahsil edildi.

Kira Gelirleri de MEVA ile Tespit Edilecek

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MEVA uygulamasının yakın zamanda tüm vergi dairelerinde aktif olarak kullanılacağını duyurdu. Böylece her vergi dairesi, kendi sorumluluk alanındaki tüm gayrimenkulleri harita üzerinden izleyebilecek.

Sadece satış işlemleri değil, kira getirisi olan ve beyan edilmemiş gayrimenkuller de tespit edilerek gerekli yasal işlemler başlatılacak. Bakan Şimşek, tapuda değer eksik gösteren kişilerin gönüllü uyum göstererek pişmanlık hükümlerinden faydalanmaları gerektiğini vurguladı.

MEVA ile birlikte, gayrimenkul işlemlerinde şeffaflık ve doğruluk ilkeleri esas alınarak, kayıt dışı ekonominin azaltılması ve vergisel uyumun artırılması hedefleniyor.